Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μικρόκαστρο Σιατίστης, στη Δυτική Μακεδονία χτίστηκε στα μέσα περίπου του 18ου αιώνος. Διαδραμάτισε έντονο θρησκευτικό, εθνικό και κοινωνικό ρόλο, τόσο κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και του απελευθερωτικού αγώνα, όσο και σε όλες τις επόμενες ιστορικές εξελίξεις της περιοχής συνεισφέροντας πνευματική, υλική και πρακτική στήριξη.

Από το έτος 1993 λειτουργεί ως Ιερά Γυναικεία Μονή και σύμφωνα με τα Τυπικά του Ορθόδοξου Ανατολικού Μοναχισμού.

Η Αδερφότητα της Μονής συνέχισε τις ανακαινιστικές εργασίες των προηγούμενων χρόνων και ανήγειρε εκ βάθρων νέα πτέρυγα κελλιών, βοηθητικούς χώρους, Εργαστήρια και Παρεκκλήσια. Αναμόρφωσε τον περιβάλλοντα χώρο, υλοποίησε προγράμματα αναδάσωσης και επιδόθηκε σε γεωργικές καλλιέργειες.

Το κατ’ εξοχήν έργο της, που είναι η τήρηση των Ιερών Ακολουθιών και η εν γένει λατρευτική ζωή, το συμπληρώνει η επίδοση των Αδελφών σε ποικίλα διακονήματα , η εξυπηρέτηση των πολυάριθμων προσκυνητών και η άσκηση φιλανθρωπικής δραστηριότητας. Γενικά η Ιερά Μονή έχει έντονη παρουσία στα πνευματικά δρώμενα της περιοχής.

Οι Μοναχές επιδίδονται σε διάφορες γεωργικές καλλιέργειες και κηπευτικές εργασίες, στην αγιογραφία, στην μικροτεχνία, στην περιποίηση των προσκυνητών με απώτερο πάντοτε στόχο την σωτηρία των ψυχών τους και την πνευματική αναβάθμιση των κατοίκων της περιοχής. 

Η καθημερινή βέβαια ζωή των Μοναχών, όπως είναι φυσικό, τους φέρνει απαραίτητα σε μια άμεση σχέση με το φυσικό περιβάλλον. Ο ζωτικός χώρος λειτουργίας τους είναι η απέραντη αγκαλιά του φυτικού βασιλείου. Οι Μοναχές ζώντας μακριά από τους θορύβους του κόσμου, πέρα από τα πνευματικά τους καθήκοντα, στρέφουν το ενδιαφέρον τους στη μελέτη και έρευνα των φυτών, των βοτάνων, των φρούτων και των προϊόντων της γης. Τα γεωργικά και κηπευτικά προϊόντα και βότανα αποτελούν μέρος της βασικής διατροφής τους, αφού οι Μοναχοί είναι κυρίως φυτοφάγοι, καί η εγκράτεια καί η περιορισμένη κατανάλωση τροφών αποτελεί κανόνα ζωής. 

Η ενασχόληση με την καλλιέργεια, την έρευνα καί την επεξεργασία των βοτάνων αποτελεί πανάρχαια συνήθεια των Μοναχών καί τούτο γιατί είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι ο φυσικός κόσμος που περιβάλλει τον άνθρωπο δεν καλύπτει μόνο τις διατροφικές του ανάγκες, αλλά καί για το ότι ο Δημιουργός Θεός έχει εμπλουτίσει τα άπειρα είδη φυτών καί βοτάνων καί καρπών της γης με πλούσια θεραπευτικά στοιχεία και φαρμακευτικές ιδιότητες.

Αλλά καί το ενδιαφέρον των ανθρώπων για τη θεραπευτική αξία των φυτικών ειδών στις τελευταίες δεκαετίες παρεκίνησε καί τις Μοναχές της Μονής Μικροκάστρου προς την κατεύθυνση  αυτή, την επεξεργασία δηλαδή των βοτάνων της περιοχής, αλλά καί την κατά δύναμη καλλιέργειά τους στα κτήματα της Μονής για τον ίδιο σκοπό.

Από οκταετίας λοιπόν οι Μοναχές στο συγκεκριμένο Μοναστήρι ασχολούνται με τη συλλογή καί επεξεργασία των βοτάνων, η οποία διεκπεραιώνεται με τον ανάλογο τεχνικό εξοπλισμό, με τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής καί με αυστηρό μικροβιολογικό έλεγχο. Η προσπάθεια αυτή δεν γίνεται μόνον για λόγους βιοποριστικούς, αλλά καί για λόγους συνειδήσεως, εφόσον πιστεύουν ακράδαντα ότι καί στον τομέα αυτό διακονούν τους συνανθρώπους σε θέματα υγείας μέσα από την απέραντη ποικιλία των φυτικών ειδών, στα οποία έχει αποθησαυρισθεί η σοφία της θείας Πρόνοιας προς όφελος πάντοτε των ανθρώπων.